De vijfde discipline

De kunst & praktijk van de lerende organisatie 
Auteur: Peter M. SengeSenge beschrijft vijf disciplines voor lerende en effectieve organisaties. De belangrijkste hiervan is de vijfde discipline systeemdenken. Dit is een methode om processen in teams en organisaties te analyseren. Zeer toepasbaar, een echte eye-opener voor het begrijpen van de systemen die in teams actief zijn.

Doelgroep: Adviseurs, managers, Trainers, HR managers.
Waardering 

Bekijk en koop dit boek op Managementboek.nl Koop dit boek bij Managementboek.nl

De vijfde discipline van Peter Senge

Inhoudelijk verslag

De vijf disciplines

  1. Systeemdenken
  2. Persoonlijk meesterschap
  3. Mentale modellen
  4. Gemeenschappelijke visie
  5. Teamleren
  6. Systeemdenken

Systeemdenken

De essentie van systeemdenken valt uiteen in twee aspecten: het zien van onderlinge verbanden in plaats van een lineaire opeenvolging van oorzaak en gevolg, en het zien van processen van verandering in plaats van momentopnames. Het concept van terugkoppeling staat daarbij centraal en laat zien hoe acties elkaar kunnen versterken of dempen. Vanuit het systeemdenken geldt dat iedere actie zowel een oorzaak als gevolg is van andere acties. De implicatie hiervan is dat iedereen verantwoordelijk is voor de problemen die binnen een systeem (bijvoorbeeld een team) ontstaan.

Een andere implicatie is dat omvangrijke acties door demping soms weinig effect sorteren, maar dat kleine acties door versterking ook enorm invloedrijk (hefboomwerking) kunnen zijn. Daar komt nog bij dat het vaak enige tijd duurt voordat het effect van acties zichtbaar wordt als gevolg van vertragingen.

Archetypen systemen

Een nadere analyse van het gedrag van systemen leidt tot de ontdekking dat bepaalde patronen steeds terugkeren. Door deze patronen te “zien” en te erkennen is het mogelijk om op een relatief simpele manier invloed op deze systemen uit te oefenen. Senge laat zien dat veel van deze patronen terug te brengen zijn tot een aantal “archetypen”:

  1. Balansproces met vertraging
  2. Grenzen aan de groei
  3. Afschuiven van de last
  4. Doelverlaging
  5. Escalatie
  6. Succes krijgt wie succes heeft
  7. Tragedie van de gemeenschappelijke weide
  8. Lapmiddelen die niet werken
  9. Groei en onderinvestering

Het centrale idee bij deze archetypen is dat elk van deze zichzelf versterkende processen op een schematische manier kan worden weergegeven. Senge reikt hierbij een taal aan (symbolen) om deze procesbeschrijvingen te maken.

Deze processen zijn terug te vinden in teams. Inzicht in deze processen geeft de mogelijkheid om met relatief simpele interventies grote veranderingen in beweging te zetten. Daarbij bieden de processen een hulpmiddel bij het aangaan van een dialoog in het team.

Praten over de processen is de manier om aan teamontwikkeling te werken.

Bekijk en koop dit boek op Managementboek.nl Koop dit boek bij Managementboek.nl