De Teamrollen van Belbin

Teamrollen beschrijven het gedrag dat we kunnen herkennen wanneer wij samenwerken met anderen. Elke teamrol is eigenlijk een strategie in het omgaan met het werk en met de collega’s. Anders gezegd: een favoriete samenwerkingsstijl die te zien is door met anderen samen te werken. Voor teams vormen de teamrollen hét instrument om de verschillende stijlen van samenwerken succesvol te combineren.

Teamrollen zijn complementair

Een team moet bestaan uit verschillende rollen om tot prestaties te komen. De negen rollen zijn in principe complementair. Ze vullen elkaar aan en versterken elkaar, maar ze kunnen ook tegenstrijdig zijn en rivaliseren. De teamrol zegt veel over de stijl van samenwerken van een teamlid en komt voort uit de persoonlijkheid van het individu.

 

De verschillende teamrollen uiteengezet

In de praktijk hebben we allemaal twee à drie teamrollen die ons goed passen, een paar die we, als is het maar voor een tijdje en met wat goede wil, wel kunnen opbrengen, en een aantal die ons echt niet liggen of die zelfs ronduit tegen onze natuur ingaan.

 

 

Hierna volgt het overzicht van de teamrollen met elk de eigen kenmerken en valkuilen.

Bedrijfsman

De Bedrijfsman is de praktische figuur en organisator van het team. Nuchter, ordelijk en taakgericht als hij is, weet u zich verzekerd van een harde werker. Hij zet gemakkelijk plannen en ideeën om in uitvoerbare taken. De Bedrijfsman is soms wat al te praktisch en behoudend als het directe nut van iets nieuws niet meteen duidelijk is.

 

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Gestructureerde aanpak, harde werker, nuchter realistisch en vakkundig, ziet wat haalbaar is en wat niet. Duidelijke afspraken, heldere instructies, ritme en regelmaat. Praktische organisator, zet ideeën om in taken en bezigheden, goede uitvoerder, werkt systematisch. Te snel overgaan op doen, star zijn, vernieuwingen te snel afdoen als onnuttig.

 

 

 

 

Brononderzoeker

De Brononderzoeker is de vrolijke, extraverte netwerker van het team. Enthousiast, avontuurlijk en ruimdenkend en altijd op zoek naar nieuwe ideeën en interessante contacten. Hij is van nature goed in het leggen en onderhouden van contacten, maar ook wel  eens snel verveeld en nonchalant als het nieuwe er af is.

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Extravert, communicatief, speels, enthousiast, natuurlijke brainstormer, joviaal en nieuwsgierig. Vernieuwing, mensen en contacten, avontuur, drukte en afwisseling. Netwerker met veel contacten, brengt ideeën en nieuwe dingen, ziet kansen, improviseert. Te snel afgeleid zijn, niks afmaken, overenthousiast en nonchalant.

 

 

 

 

 

 

Plant

De Plant is de creatieve denker van het team, introvert en origineel. Een vrije geest die de ruimte zoekt om te kunnen fantaseren over de toekomst en die met verrassende oplossingen komt. Hij kan verstrooid lijken, is niet altijd even praktisch en mist soms de aansluiting met wat de omgeving van hem vraagt.

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Introverte denker, dagdromer en filosoof, solistisch. Intellectuele uitdaging, rust en ruimte, creativiteit, erkenning. Is creatief, vernieuwt en lost moeilijke problemen op. Te onrealistisch zijn, blijven denken en niet gaan doen.

 

 

 

 

Monitor

De Monitor is verstandig, bedachtzaam en kritisch. De analyticus van het team. Hij wil altijd weten hoe de vork in de steel zit en zal niet over één nacht ijs gaan. De Monitor kan lang wikken en wegen, maar zijn oordeel is zelden onjuist.

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Bedachtzame na- en doordenker, analyseert graag en goed, stelt vragen, zoekt de logische redenering. Inzicht en overzicht, doorgronden van dingen. Helikoptervisie, analyseert weloverwogen, strategisch, creëert overzicht. Te lang blijven doorredeneren, te koel en afstandelijk zijn.

 

 

 

Vormer

De Vormer is gedreven, gepassioneerd en wilskrachtig. Hij heeft een sterke drang om te presteren, zoekt de uitdaging en weet mensen in beweging te krijgen. Hij kan ook driftig reageren, snel geëmotioneerd en ongedurig zijn, en moet wel eens oppassen niet te veel over mensen heen te willen daveren.

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Gedreven, wilskrachtig, prestatiegericht, ondernemer, pionier, moedig, stellig, vlot, ongeduldig. Spanning, prikkels, competitie, duel, duidelijkheid, resultaten en winnen. Brengt team in beweging, zorgt voor resultaten, gaat gemakkelijk conflicten aan. Onverdraagzaam tegen ‘ambitielozen’, wedijveren, platwalsen van anderen.

 

 

 

 

 

Voorzitter

De Voorzitter is de natuurlijke coördinator van het team, die de procedure aangeeft, bedoelingen verheldert en samenvat wat iedereen wil. Hij hoeft zelf niet bijzonder creatief of intelligent te zijn, maar heeft wel een neus voor het talent van anderen. De Voorzitter zet graag anderen aan het werk en kan van nature goed delegeren.

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Natuurlijke coördinator, rustig, tolerant, positief, ruimdenkend, nieuwsgierig. Gezamenlijkheid, procedures, gezamenlijk gedragen resultaten. Verheldert doelen, structureert overleg, creëert gezamenlijkheid, neemt (harde) besluiten, is doelgericht. Licht manipulatief om doel te behalen, te veel en te gemakkelijk delegeren.

 

 

 

Zorgdrager

De Zorgdrager bezit het talent om voortdurend aan te voelen wat er fout en mis kan gaan. Dit leidt tot veel aandacht voor details, checken en nog eens checken, en een hang naar perfectionisme. Hij bewaakt de kwaliteit en de veiligheid, maar kan wel eens overbezorgd zijn en moeilijk iets aan een ander overlaten.

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Consciëntieus, perfectionistisch, gericht op details, innerlijk gespannen, (over)bezorgd, nauwkeurig. Veiligheid, kwaliteit, details, zekerheid. Levert dingen op tijd af, voorziet problemen, kwaliteitsbewaker, controlerend, goede risicoanalist. Te veel beren op de weg zien, moeite met delegeren, ontmoedigen door te veel zorgen.

 

 

 

 

Groepswerker

Het meest gevoelige lid van het team is de Groepswerker: behulpzaam, meegaand en sterk gericht op het creëren van sfeer en een gevoel van saamhorigheid. De Groepswerker zoekt evenwicht en harmonie, is anderen nabij, maar heeft moeite met conflicten en kan in kritieke momenten moeilijk een beslissing nemen.

 

Kenmerken Gedijt bij Bijdrage aan team Valkuil
Sociaal, mensgericht, mild, diplomatiek, meegaand, humoristisch, gevoelig. Gezamenlijkheid, verbondenheid, verdieping van persoonlijke relaties, gezelligheid. Sociaal begaan en gevoelig, zorgt voor het wij-gevoel, smeerolie van het team. Conflicten uit de weg gaan, spanningen wegpraten, weglopen voor confrontaties.

 

 

 

 

Gebaseerd op ‘Leve het verschil’, Jaco van der Schoor, Margreeth Kloppenburg en Rob Groen