Zelforganiserende teams — Werkzame ingrediënten
Samenwerkafspraken
Bij zelforganisatie wil je zoveel mogelijk vrijheid laten. Maar op sommige punten merk je dat te veel ruimte juist voor uitdagingen zorgt. Wat mag je van iemand verwachten als hij een rol op zich neemt? Hoe vergader je als iedereen gelijkwaardig is? Mag iemand zijn tijd volledig op eigen wijze invullen?
Samenwerkafspraken geven antwoord op die vragen — zonder de vrijheid te beknotten.
Werkzame ingrediënten voor zelforganiserende teams
Weten wat je kunt verwachten
Er zijn grofweg drie manieren om afspraken te maken over samenwerking:
- Alles vrijlaten en kijken wat er vanzelf ontstaat
- Een uitgebreid reglement opstellen met voor elke situatie een regel
- Samen afspraken maken over de dingen waarvan je merkt dat ze voor uitdagingen zorgen
Met de derde methode hebben we de beste ervaringen. Bij zelforganisatie probeer je zoveel mogelijk vrij te laten. Maar op bepaalde punten merk je dat dit voor wrijving zorgt. Die punten bespreek je, en je maakt samen een afspraak.
Zo worden samenwerkafspraken organisch en gedragen — in plaats van opgelegd.
Afspraken over rechten en plichten van een rol
Een praktische manier om helderheid te creëren, is om met je team te bespreken wat de rechten en plichten zijn van een bepaalde rol. Dit geeft structuur zonder alles dicht te timmeren.
Voorbeelden van samenwerkafspraken
Samenwerkafspraken zijn het beste als ze gemaakt worden naar aanleiding van een concrete situatie — een spanning in het team. Hier zijn een paar praktijkvoorbeelden:
Uitlegvideo: Samenwerkafspraken maken
In deze video legt Thijs Rijnbergen uit hoe je praktische afspraken maakt over samenwerken — zodat iedereen weet wat er verwacht wordt en teamleden elkaar kunnen aanspreken.
Wat zijn samenwerkafspraken en waarom helpen ze?
In een zelforganiserend team is niet vanzelfsprekend duidelijk hoe je met elkaar samenwerkt. Wie mag wie waarvoor aanspreken? Wat doe je als iemand iets niet nakomt? Hoe ga je om met verschil van inzicht?
Samenwerkafspraken maken die ongeschreven regels expliciet. Dat voorkomt ruis en maakt het makkelijker om elkaar op een constructieve manier aan te spreken op gedrag en verwachtingen.