Teamontwikkeling — Model
De 4 dimensies van effectieve teamontwikkeling
Je kunt naar teamontwikkeling kijken vanuit de fases. Maar dat is een middel. Je bent niet met teamontwikkeling bezig om je teams in de Samenfase te krijgen. Teamontwikkeling is een middel om een doel te bereiken: gewenste resultaten behalen, waarde toevoegen aan je klanten.
Er is geen algemeen recept voor een goed team; wel een uitgebalanceerd dieet. Aangepast op de situatie, de personen en het doel dat je nastreeft. Teams worden effectiever als ze tijd besteden aan het vinden van de juiste invulling op de 4 dimensies.
Bestaansrecht — Weet waarvoor je als team op aarde bent
Het bestaansrecht van een team is de reden dat het op aarde is. Een team zet doelen om in resultaten. Het is van belang dat de teamleden een helder beeld hebben van deze doelen en de gewenste resultaten en dat zij een rol voor zichzelf weggelegd zien bij de realisatie ervan.
Gedoe in de samenwerking ontstaat vaak doordat mensen geen gelijk beeld van de doelen hebben of vastlopen in het vertalen van de doelen in de dagelijkse praktijk.
Een team zorgprofessionals werkte verspreid door het hele land. Er was onduidelijkheid over het bestaansrecht: was het team er voor kennisdeling, voor hulp bij vragen, of voor persoonlijke ontmoeting? Die onduidelijkheid zorgde voor irritatie over tempo, frequentie en inhoud van de overleggen. Pas toen dit benoemd werd, ontstond ruimte voor verbinding.
Inrichting — Creëer de optimale mix voor teamsucces
Als je weet wat je te doen hebt, richt je het team in om de doelen te kunnen behalen. De tweede dimensie gaat over de Inrichting: hoe je menselijk kapitaal inzet, procedures structureert en ondersteunende processen inricht.
Er moet een structuur zijn waarbinnen je vergadert, onderlinge afstemming zoekt, evalueert en processen op elkaar afstemt. Samenwerking is gebaat bij duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden.
In een stichting ontstond gedoe doordat coördinatoren niet welkom waren in beleidsvergaderingen. Ze waren het niet eens met de resultaten maar kregen geen kans om dit in te brengen. Rust ontstond pas toen rollen en verantwoordelijkheden expliciet werden toegewezen.
Dynamiek — En dan ga je samenwerken…
Zelfs het voetbalteam met de duurste spelers en de beste strategie wint niet vanzelf. Ze moeten elkaar leren kennen en verbinding creëren. Samenwerken in teams komt neer op gebruik maken van elkaar zodat je samen meer gedaan krijgt dan alleen.
Teams zijn gebaat bij een gevoel van veiligheid en voldoende oog voor elkaar. De groepsleider heeft een voorbeeldfunctie en moet zorgen voor een goede balans tussen duidelijkheid en ruimte voor eigen inbreng.
In een team van managementondersteuners heerste onrust en roddel — maar in teamvergaderingen leek alles koek en ei. Het team bestond grotendeels uit mensen die het heel belangrijk vonden een positieve sfeer te bewaren. Daardoor gingen ze de confrontatie — die juist nodig was om de sfeer te herstellen — steevast uit de weg.
Omgeving — Als team werk je niet in een vacuüm
De omgeving van een team bepaalt voor een groot deel wat je als team te doen hebt. Sterker nog, zonder omgeving zou het team vaak helemaal niet bestaan. De vierde dimensie bestaat uit interne partijen (andere afdelingen, directie, interne klanten) en externe partijen (klanten, leveranciers, overheid).
De teamleider heeft een managende rol in de interactie tussen team en omgeving, zodat het team optimaal zijn werk kan doen.
Een team van professionals klaagde veel en bewoog niet. Ze voelden zich niet serieus genomen: er werd zonder overleg geschoven met standplaatsen en ze beschikten over onvolledige informatie. De sleutel om beweging te creëren lag tussen management en team. Na gesprekken over stabiliteit en participatie ontstond er weer meer initiatief.
Conclusie
Teamontwikkeling is veel meer dan alleen bezig zijn met communicatie en onderlinge samenwerking. Het zijn juist de andere dimensies die vaak maken dat de samenwerking niet lekker loopt.
Wat dit betekent
- Conflicten en gedoe (dynamiek) ontstaan maar al te vaak omdat doelen niet duidelijk zijn (bestaansrecht)
- Of omdat de externe druk op het team (krachtenveld) de teamleden bij de strot pakt
- Een heldere analyse van waar de problemen ontstaan helpt bij het kiezen van de juiste teaminterventie
Hoe staat jouw team ervoor?
- Met het online meetinstrument TeamQ maak je zelf een analyse van je team op de 4 dimensies
- Je krijgt direct toegang tot meer dan 50 werkvormen
- Waarmee je gericht aan de slag kunt om van jouw team een TOPteam te maken