Teamontwikkeling — Achtergrond
Teamontwikkeling als instrument om je team te verbeteren
Teams zijn van cruciaal belang voor hun organisaties omdat ze strategische organisatiedoelen omzetten in concrete resultaten. In ieder team vindt, bewust of onbewust, een ontwikkeling plaats in de wijze waarop de teamleden met elkaar samenwerken.
Teams kunnen veel effectiever opereren wanneer er gerichte aandacht is voor hun inrichting en ontwikkeling. Dit artikel biedt een kijk op de effectiviteit van teams aan de hand van de vier dimensies van effectieve teamontwikkeling.
→ Lees hier wat je als teamleider wel en niet moet doen om je team naar de volgende fase te helpen
De Startfase
Stel je voor: je pikt vanaf de straat 6 willekeurige mensen op en zet ze in een ruimte bij elkaar. Ze zullen onwennig om zich heenkijken en aan jou als opdrachtgever vragen stellen: waarom zijn we hier, hoelang gaat dit duren, wat is de bedoeling?
Als een baby afhankelijk is van zijn ouders, zo is het team afhankelijk van zijn teamleider. Teamleden vragen toestemming voor besluiten, stellen zich niet te kritisch op, en doen hun best om erbij te horen. In beginnende teams is nog weinig onderling contact.
De Strijdfase
Na de startfase beginnen er binnen het team relaties te ontwikkelen. Teamleden ontdekken dat niet iedereen hetzelfde is. De onvrede uit zich in de wandelgangen: leden roddelen over anderen, de teamleider krijgt het zwaar te verduren. Er ontstaan subteams die elkaar doorgaans niet steunen.
De strijdfase is een belangrijke fase. In deze fase leert het team om te gaan met verschillende en soms tegengestelde belangen. Het team ontwikkelt vaardigheden die later goed van pas komen in het contact met anderen binnen en buiten de organisatie.
De Samenfase
Wanneer de teamleden erin slagen om de meningsverschillen uit de strijdfase op te lossen, dient de samenfase zich aan. Het team opereert als collectief. Verschillen die eerder als lastig werden ervaren, vormen nu een bron van inspiratie.
De teamleden maken gebruik van elkaars kwaliteiten, werken zelfstandig en benutten de teamleider alleen als dat nodig is. Er is vertrouwen en er wordt direct gecommuniceerd — er wordt kritiek gegeven, maar ook complimenten.
De Slotfase
Aan het leven van een mens komt een einde — en ook de levenscyclus van teams kent een einde. De slotfase ontstaat wanneer een team ophoudt te bestaan of verandert van samenstelling. De slotfase ontstaat ook wanneer er teamleden vertrekken of bijkomen.
In de slotfase wordt teruggekeken op de tijd die is geweest. Er is minder aandacht voor de nog lopende activiteiten. De onderlinge relaties worden weer losser en vaak is er sprake van regressie: een terugval in ontwikkelingsniveau.
Overgang naar een volgende ontwikkelfase
De overgang tussen fasen is subtiel waarneembaar. Elke overgang wordt geïnitieerd doordat het team een bepaalde crisis doormaakt.
Autoriteitscrisis
- Overgang van de Startfase naar de Strijdfase
- Het team begint de leider uit te dagen
- Leden uiten hun eigen mening
- Onvermijdelijk maar noodzakelijk
Intimiteitsscrisis
- Overgang van de Strijdfase naar de Samenfase
- Het team moet leren omgaan met nabijheid
- Kwetsbaarheid tonen wordt vereist
- Vertrouwen opbouwen is de sleutel
Separatiecrisis
- Overgang van de Samenfase naar de Slotfase
- Het afscheid nadert
- Regressie is normaal
- Bewuste afsluiting helpt
Bronvermelding
- Tekst: Jaco van der Schoor en Margreeth Kloppenburg
- Eerder gepubliceerd in Opleiding en Ontwikkeling
- Het vakblad voor HRD-professionals